Untitled 2

همان‌طور که قول داده بودیم، از این به بعد با سلسله ‌مقالات چگونه بخوانیم قصد داریم روش‌های صحیح مطالعه دروس تخصصی مهندسی نفت برای کسب نتایج متفاوت در کنکور کارشناسی ارشد نفت را به شما آموزش دهیم. شیوه‌ها و متد‌هایی که در این مقالات خواهید دید عصاره تجربیات مکتوب به دست آمده از مصاحبه و مشورت‌های طولانی مدت تیم نفت آکادمی با موفق‌ترین دانشجویان و رتبه برتر‌های کنکورهای کارشناسی ارشد نفت در سال‌های اخیر است و بدون هر گونه غرض‌ورزی و شخصی‌نگری نگاشته شده است. هدف کمک به دانشجویان داوطلب شرکت در کنکور کارشناسی ارشد مهندسی نفت است تا بتوانند در سایه کوشش خود مسیری صحیح برای مطالعه هر درس را به طور موردی و به دور از نسخه‌پیچی‌های کلی در پیش بگیرند. ذکر این نکته نیز لازم است که مطالبی که در این سلسله مقالات می‌آید با این فرض است که داوطلب شرکت در کنکور کارشناسی ارشد مهندسی نفت در دروس مذکور ضعف دارد و روش‌های ارائه شده مسیر صفر تا صد برای فراگیری کنکوری دروس تخصصی مهندسی نفت را مشخص می‌کنند. واضح است که این سخن به معنای بی‌فایده بودن این مقالات برای دانشجوی قوی نیست و داوطلبان با پایه درسی خوب هم می‌توانند از مباحث مطرح شده استفاده کنند و حتما با موارد تازه‌ای روبرو خواهند شد!



Untitled 2

این درس خوشبختانه درس بدقلقی نیست اما یادتان نرود که خواص سیالات مخزن به همراه خواص سنگ مخزن دو درس زیربنایی و اساسی در مهندسی نفت هستند که سنگ بنای این رشته را تشکیل می‌دهند. این دو درس در کنکور کارشناسی ارشد مهندسی نفت مجموعا ۲۰ سوال را به خود اختصاص می‌دهند؛ ۲۰ تست تعیین کننده!

همان‌طور که اشاره شد خواص سیالات مخزن آنقدرها هم درس دشواری نیست و اگر به چم و خم و یکسری ریزه‌کاری‌های آن مسلط شوید مطمئنا به خوبی از پس ۱۰ تست‌ این درس بر خواهید آمد و نتیجه‌ای درخشان برای خود در کنکور رقم خواهید زد.

دو کتاب مهم که رفرنس‌های اصلی خواص سیالات مخزن هستند و در مقطع لیسانس مهندسی نفت تدریس می‌شوند یکی کتاب خواص سیالات نفت تألیف ویلیام مک‌کین استاد بازنشسته دانشگاه تگزاس آستین است که در سال‌های اخیر توسط انتشارات ستایش با عنوان خواص سیالات مخازن هیدروکربوری ترجمه و چاپ شد.

این کتاب ارزشمند، به شیوه‌ای بنیادی و البته روان مهمترین مباحث پنج نوع سیال هیدروکربوری در مخزن را بررسی می‌کند و مطالعه کامل و دقیق آن برای هر دانشجوی لیسانس مهندسی نفت از اوجب واجبات است.

رفرنس اصلی دیگر کتاب هندبوک مهندسی مخازن تألیف طارق احمد استاد دانشگاه مونتانا است که سه فصل اول آن به مباحث خواص سیال مخزن اختصاص دارد.

این کتاب نیز توسط مهندس صادق قاسمی و به همت انتشارات شرکت ملی نفت چاپ شده است و تا چند سال به طور رایگان در نمایشگاه بین‌المللی نفت تهران بین دانشجویان مهندسی نفت توزیع می‌شد که نگارنده نیز یک نسخه از همین نسخ مجانی را در اختیار دارد!

حالا که با این دو رفرنس مهم، مختصر آشنایی‌ای پیدا کردیم، بد نیست به سروقت روش‌های مطالعه هدفمند خواص سیال مخزن برویم؛ روش‌هایی نسبتا سریع و پربازده که مفید بوده و باعث نتیجه گرفتن در کنکور ارشد می‌شود.

اول از همه لازم است تا حدی با رفتار فازی سیالات آشنا شوید. به این منظور در اولین قدم برای مطالعه درس خواص سیالات مخزن توصیه می‌شود فصل دوم کتاب مک‌کین را به دقت مطالعه کنید. این فصل کلیات ارزشمندی از رفتار فازی سیال مخزن را بیان می‌کند.


شکل‌ها، نمودارها و مفاهیم این فصل کلید فهم و درک سایر مباحث خواص سیال است.


در مرحله بعد پیشنهاد می‌شود سه فصل اول کتاب هندبوک مهندسی مخزن طارق احمد را مروروار بخوانید. مطالعه این بخش را حداکثر در سه روز به اتمام برسانید. اگر در ابتدا سوالاتی برای شما مطرح شد اشکالی ندارد از آنها عبور کنید. هدف در این مرحله فقط آشنایی اولیه با یکسری موارد است که بعدا باید به دقت روی آنها فوکوس کنید.


در مرحله بعد لازم است نسخه‌های مختلف جزوه خواص سیالات مخزن دکتر هلالی زاده (استاد دانشگاه صنعت نفت اهواز) را تهیه کنید. جزوه دکتر هلالی‌زاده از این جهت توصیه می‌شود که بسیار نظام‌مند و سیستماتیک مباحث را مطرح می‌کند و تقریبا به طور کامل مباحث کنکور را پوشش می‌دهد.

هر چند معمولا نسخه‌های مختلف جزوات این استاد شباهت زیادی به هم دارند اما گاهی نکاتی در یک جزوه مطرح می‌شود که شاید در جزوه دیگر پیدا نشود. از این رو جمع‌آوری و مطالعه همه نسخه‌های ممکن توصیه می‌شود.

جزوه دکتر هلالی‌زاده که توسط مهندس احسان شیخی نگارش شده است یکی از کامل‌ترین نسخه‌های این جزوه است.

اما به این نسخه هم به تنهایی اکتفا نکنید. بهترین کار این است که نسخه‌های دیگری هم از جزوات دکتر هلالی‌زاده تهیه کنید. جزوه خواص سیال دکتر هلالی زاده نسخه سال ۸۸ و ۸۹ از نسخه‌های موجود در اینترنت است.

اگر می‌خواهید نتیجه خوبی بگیرید سعی کنید از این چند نسخه یک جزوه درجه یک برای خودتان بنویسید. با خط خودتان و با ادبیات خودتان. این خیلی کمک می‌کند تا مطالب در ذهن شما جا بگیرد.

در پروسه نوشتن جزوه شخصی خودتان هر بخش را که متوجه نشدید به کتاب مک‌کین و طارق احمد مراجعه کنید و جزوات را تکمیل‌تر و پربارتر کنید.

بعد از تکمیل جزوه و تسلط نسبی‌ای که به آن پیدا کردید برگردید و سه فصل اول کتاب طارق احمد را این بار با دقت نظر مطالعه کنید. نکات اضافی را به جزوه خود اضافه کنید.


دوباره تأکید می‌کنیم نمودارها و دیاگرام‌ها در تست‌های کنکور خواص سیال مخزن نقش اساسی دارند. آنها را با دقت تحلیل کنید و یاد بگیرید.


در خصوص روابط تجربی و correlationهای عریض و طویل لازم نیست همه جزئیات آنها را به خاطر بسپارید. اما توجه کنید که مهمترین پارامتر‌ها در هر رابطه تجربی کدامند. آنها را به خاطر بسپارید.

مطالعه فصل‌های ۳، ۴ و ۵ کتاب مک‌کین در صورتی که وقت اضافه داشتید بسیار توصیه می‌شود. مطالعه این فصول دید پایه‌ای خوبی از خواص سیال به شما می‌دهد.

فصل ۱۰ کتاب مک‌کین فصل بسیار تست خیزی است. حتما مفاهیم و نمودارهای آن را با دقت بخوانید و به خاطر بسپارید.


یکی از مفاهیم بسیار بسیار مهم در خواص سیال بحث تعادل فازی است که هر سال حداقل یک تست در کنکور از آن مطرح می‌شود. شما برای فرا گرفتن مبحث تعادل فازی چند انتخاب دارید؛

یا اینکه فصل ۱۲ کتاب مک‌کین را مطالعه کنید

یا به سراغ فصل ۱۵ کتاب هندبوک مهندسی مخزن طارق احمد بروید.

اما پیشنهاد ما مطالعه فصل ۱۶ کتاب خواص سنگ و سیال دنده‌کار است. در فصل ۱۶ این کتاب مبحث تعادل فازی تحت عنوانتعادل بخار- مایع به زبانی شیوا و روان و به طور کامل پوشش داده شده است و دید بسیار خوبی به شما می‌دهد.

تا اینجا اگر همراه ما آمده باشید به تسلطی غبطه‌برانگیز در خواص سیال مخزن رسیده‌اید و قادرید هر تستی را به سادگی جواب دهید. پس وقت را از دست ندهید و تا می‌توانید تست بزنید. خودتان را محک بزنید. اولویت با تست‌های کنکور ۵ سال اخیر است. انقدر این تست‌ها را بزنید که اصلا آنها را حفظ شوید. این کار تأثیر فوق العاده‌ای دارد و خیلی کمک می‌کند. بعد از تست‌های کنکور می‌توانید به سراغ تست‌های تألیفی هم بروید.