Untitled 2

همان‌طور که قول داده بودیم، از این به بعد با سلسله ‌مقالات چگونه بخوانیم قصد داریم روش‌های صحیح مطالعه دروس تخصصی مهندسی نفت برای کسب نتایج متفاوت در کنکور کارشناسی ارشد نفت را به شما آموزش دهیم. شیوه‌ها و متد‌هایی که در این مقالات خواهید دید عصاره تجربیات مکتوب به دست آمده از مصاحبه و مشورت‌های طولانی مدت تیم نفت آکادمی با موفق‌ترین دانشجویان و رتبه برتر‌های کنکورهای کارشناسی ارشد نفت در سال‌های اخیر است و بدون هر گونه غرض‌ورزی و شخصی‌نگری نگاشته شده است. هدف کمک به دانشجویان داوطلب شرکت در کنکور کارشناسی ارشد مهندسی نفت است تا بتوانند در سایه کوشش خود مسیری صحیح برای مطالعه هر درس را به طور موردی و به دور از نسخه‌پیچی‌های کلی در پیش بگیرند. ذکر این نکته نیز لازم است که مطالبی که در این سلسله مقالات می‌آید با این فرض است که داوطلب شرکت در کنکور کارشناسی ارشد مهندسی نفت در دروس مذکور ضعف دارد و روش‌های ارائه شده مسیر صفر تا صد برای فراگیری کنکوری دروس تخصصی مهندسی نفت را مشخص می‌کنند. واضح است که این سخن به معنای بی‌فایده بودن این مقالات برای دانشجوی قوی نیست و داوطلبان با پایه درسی خوب هم می‌توانند از مباحث مطرح شده استفاده کنند و حتما با موارد تازه‌ای روبرو خواهند شد!


Untitled 2

زمین‌شناسی نفت یکی از دروس تقریبا آسان و در عین حال ترازآور محسوب می‌شود که هر سال حدود ۷ تست از باکس زمین‌شناسی (تقریبا ۳۵ درصد از زمین‌شناسی) را به خود اختصاص می‌دهد. خوشبختانه این درس منابع روتین و مشخصی دارد که با مطالعه دقیق آن‌ها می‌توان روی درصد خوبی در زمین‌شناسی نفت حساب کرد. 

کامل‌ترین منبع برای زمین‌شناسی نفت در کنکور ارشد مهندسی نفت، کتاب معروف زمین‌شناسی نفت دکتر رضایی انتشارات علوی است. هرچند دکتر رضایی چند سالی است که از ایران به استرالیا رفته‌اند و در دانشگاه کرتین استرالیا کرسی تدریس دارند و طبیعتا دیگر طراح کنکور نیستند اما با این حال کتاب فوق العاده ایشان بسیاری از سوالات کنکور ارشد مهندسی نفت را پوشش می‌دهد.

کتاب دکتر رضایی کتابی نسبتا کامل است که تمام سرفصل‌های زمین‌شناسی نفت رشته مهندسی نفت را پوشش می‌دهد و همچنین متن روان و قابل درکی دارد لذا نیاز نیست دانشجو به کتاب‌های دیگری از جمله کتاب دکتر سحابی یا کتاب دکتر افشارحرب و حتی جزوات پراکنده مراجعه کند. 

کتاب زمین‌شناسی نفت دکتر رضایی از ۱۷ فصل تشکیل شده است. اما لازم نیست که همه این فصل‌ها را مطالعه کنید! در ادامه به شما نشان خواهیم داد فصل‌های این کتاب را با چه استراتژی‌ای مطالعه کنید:

فصل اول (مقدمه): این فصل شامل یکسری آمار و ارقام است که اهمیت چندانی برای کنکور ندارند لذا با یک مطالعه اجمالی، سریع از روی آن عبور کنید

فصل دوم (سیالات و شرایط زیرسطحی): این فصل کوتاه چند قسمت مهم و احتمالا تست‌خیز دارد لذا آن را با دقت مطالعه کنید. مبحث‌ دمای زیرسطحی (صفحه ۱۷ کتاب) و فشار زیرسطحی (صفحه ۱۹ کتاب) گاهی در تست‌ها مطرح می‌شوند. 

فصل سوم (خواص فیزیکی، شیمیایی و منشأ هیدروکربن‌ها): معمولا هر سال از این فصل حداقل یک تست می‌آید. همه بخش‌های آن را با دقت مطالعه کنید. تقریبا نیمی از این فصل مبحث رفتار فازی از درس خواص سیال مخزن را مرور می‌کند.

فصل چهارم (از ماده آلی تا نفت): این فصل هم نسبتا کوتاه است اما خیلی مهم است و دست‌کم یک تست از این فصل هر سال بدون استثنا در کنکور ارشد نفت مطرح می‌شود لذا به هیچ وجه این فصل را از دست ندهید! از این فصل به بعد وارد مباحث اصلی زمین‌شناسی نفت می‌شویم. کروژن‌ها و ماسرال‌ها از مهمترین مباحث این فصل هستند و باید به طور کامل حفظ شوند. نمودار ون کرولن هم از موضوعات مهم این فصل است پس خوب آن را یاد بگیرید. 

فصل پنجم (ارزیابی سنگ منشأ): این فصل برای بچه‌های گرایش اکتشاف از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و شامل برخی مباحث ژئوشیمی می‌باشد اما برای دیگر گرایش‌های مهندسی نفت از اهمیت کمتری برخوردار است. چند صفحه اول این فصل، مبحث ضریب انعکاس ویترینایت و مبحث‌ شیل‌های نفتی حتما مطالعه شوند. 

فصل ششم (مهاجرت نفت): این فصل کوتاه اما تماما مهم است. دست کم هر دو سال به طور میانگین یک تست از این فصل مطرح می‌شود. پس با دقت همه آن را شخم بزنید!

فصل هفتم (سنگ مخزن): فصلی نسبتا طولانی (۱۱۰ صفحه) که البته همه بخش‌های آن خواندنی و مهم نیستند. مبحث کانی‌های رسی تخریبی و درجازا در مخازن از بخش‌های مهم این فصل است. مبحث ارتباط تخلخل و عمق گاهی در کنکور مطرح می‌شود. بخش‌های زیادی از این فصل به مرور مطالب خواص سنگ مخزن اشاره دارد. صفحات ۱۹۱ تا ۲۱۵ در این فصل اهمیت بیشتری دارند این صفحات را با دقت بیشتری بخوانید. بخش‌های پایانی این فصل با مباحث زمین‌شناسی ساختمانی هم‌پوشانی دارد.

فصل هشتم (نفتگیر‌ها): فصل نفت‌گیرها فصل مهمی است. شرایط تشکیل یک نفت‌گیر معمولا هر سال به نوعی در کنکور مطرح می‌شود. انواع نفت‌گیر‌ها را یادبگیرید. خیلی لازم نیست وقت خود را روی تصاویر لرزه‌نگاری نفت‌گیرها بگذارید و به سرعت از روی آنها عبور کنید. 

فصل نهم (پوش سنگ): این فصل کوتاه دید خوبی از پوش‌سنگ‌ها به شما می‌دهد و خواندن آن خالی از فایده نیست.

فصل دوازدهم (نقشه‌ها و مقاطع عرضی متداول در زمین‌شناسی نفت): مباحث نقشه‌ها و مقاطع عرضی زمین‌شناسی در حیطه زمین‌شناسی ساختمانی به تفصیل بررسی و مطالعه می‌شوند اما شاید بهتر باشد برای شروع با این فصل کتاب دکتر رضایی آغاز کرد. فصل کوتاهی که از خواندن آن پشیمان نمی‌شوید!

*** تذکر: صفحات ۴۸۲ و ۴۸۳ کتاب دکتر رضایی را هم نگاه کنید. گاهی تست‌هایی از این مباحث مطرح می‌شود. البته سرفصل این بخش در اصل مربوط به زمین‌شناسی ساختمانی است.

بعد از رسیدن به تسلط نسبی روی کتاب زمین شناسی نفت دکتر رضایی حالا وقت محک زدن دانشتان است. به کتاب پاسخ تحلیلی آزمون‌های کارشناسی ارشد زمین‌شناسی تألیف جواد دولتی انتشارات نشر کتاب دانشگاهی مراجعه کنید و بخش تست‌های زمین‌شناسی نفت را پاسخ دهید. با اینکه این مجموعه تست مربوط به کنکورهای رشته زمین‌شناسی است اما خواهید دید که بسیاری از سوال‌ها را به راحتی پاسخ خواهید داد. 

توصیه آخر ما این است که سوال‌هایی را که حتی متوجه نمی‌شوید را هم حفظ کنید! شاید عین آنها در کنکور مطرح شد (چنانکه مطرح شده و می‌شود!)