در ادامه تحلیل دروس کنکور کارشناسی ارشد مهندسی نفت به بررسی درس حفاری می پردازیم. یکی از مهمترین دروس در کنکور کارشناسی ارشد مهندسی نفت درس حفاری است. این درس که در سرنوشت داوطلبان هر سه گرایش تاثیر گذار است سالهای 89 و 90 به قدری سخت شده بود که رتبه های برتر کنکور (در گرایش حفاری و بهره برداری) به زحمت توانسته بودند 20 درصد سوالات آن را به درستی پاسخ دهند. سختی این درس نه به واسطه محاسبات پیچیده و مفاهیم چالش برانگیز بلکن به خاطر ماهیت دوگانه علم حفاری است که از یک طرف کاملا عملیاتی و کاربردی بوده و از طرف دیگر مبتنی بر اصول مهندسی و محاسباتی است. مسئله دردساز دیگر در این درس (و کلاً دانش حفاری) گستردگی بیش از اندازه سرفصل ها و مباحث مرتبط به آن است. در یک سرفصل با مفاهیم مکانیک سیالات و جامدات روبرو می شویم و در جای دیگر با مفاهیم شیمی و یا حتی هندسه فضایی سر و کار داریم. گستردگی تجهیزات و تکنولوژی هایی که در علم حفاری مطرح می شوند نیز به نوبه خود منحصر به فرد است. از جنس دندانه های سر مته تا قرقره های بالای دکل همه در علم حفاری جایگاه مشخص خود را دارند. بدیهی است در چنین علمی نباید انتظار یک منبع جامع و کامل داشت و باید تکه پاره های این علم را از منوئال های فنی (technical manual) و کتابچه های تخصصی که هر کدام جداگانه بر بخشی از دانش حفاری متمرکز شده اند، جستجو کرد (البته نباید جایگاه تجربه عملیاتی را فراموش کرد). از این رو اگر کسی واقعا می خواهد در حفاری به "تسلط کامل" برسد بی شک در یک دنیای بی حد و مرز سرگردان خواهد شد. 

بررسی سوالات باکس حفاری (برای گرایش های حفاری و بهره برداری) نشان می دهد که خوشبختانه طراحان کنکور در سال های اخیر با علم به این موضوع سعی کرده اند سبک سوالات را اولا به سمت مفاهیم و اصول عمومی تر ببرند و ثانیاً سهم بعد مهندسی - محاسباتی را در سوالات حفاری نسبت به سوالات عملیاتی و کاربردی بیشتر کنند. خوب یا بد این رویکرد به داوطلبان امکان سرمایه گذاری و مطالعه دقیق تر در درس حفاری را داده است. در شکل زیر سهم سوالات تخصصی عملیاتی (منظور سوالاتی است که با تکیه بر تحلیل یا دانش عمومی حفاری نمی توان به آن ها پاسخ داد و عمدتاً جزوه محور هستند) در 5 سال گذشته کنکور با رنگ آبی مشخص شده است:

سهم تست های تخصصی و جزوه محور در درس حفاری

سوالات سال 90 هنوز حال و هوای بیش از اندازه تخصصی-فنی (یا به عبارت ساده تر جزوه محور) خود را داشته ولی از سال 91 به بعد سوالات شکلی به مراتب استانداردتر به خود گرفته و سهم سوالات تحلیلی-عمومی و مسائل افزایش یافته است (البته همچنان سوالات جزوه محور در بین سوالات وجود دارد ولی به مراتب کمتر از سال های 89 و 90). این سبک سوالات برای داوطلب گرایش حفاری (و بهره برداری) خبر خوشی است که می تواند با تکیه بر مطالعات عمومی (نه جزوه یا کتاب مورد علاقه طراح خاص) درصد بالایی از سوالات این باکس تاثیر گذار را پاسخ دهد. با این وجود گستردگی سرفصل ها هنوز برای داوطلبان دو گرایش دیگر دردسرساز است. به آمار سوالات گرایش اکتشاف و مخازن در 5 سال اخیر دقت کنید:

اکتشاف 1390
لوله جداری 2
رشته حفاری 3
سیال حفاری 2
مخزن 1390
لوله جداری 2
رشته حفاری 3
سیال حفاری2
اکتشاف 1391
سیال حفاری 2
رشته حفاری 1
انواع چاه و دکل حفاری 2
طراحی چاه1
سیستم بالابر1
مخزن 1391
تجهیزات و مفاهیم کلی 2
سیمان 2
لوله جداری 1
سیال حفاری 2
اکتشاف 1392
سیستم بالابر 2
لوله جداری 2
سیال حفاری 2
مخزن 1392
سیستم بالابر 2
لوله جداری 2
سیال حفاری 2
اکتشاف 1393
سیستم بالابر 3
انواع چاه و دکل حفاری 1
فشار سازند 1
رشته حفاری 1
مخزن 1393
سیستم بالابر 1
تجهیزات و مفاهیم کلی 1
سیال حفاری 2
انواع چاه و دکل حفاری 1
رشته حفاری 2
اکتشاف 1394
تجهیزات و مفاهیم کلی 1
کنترل چاه 2
هیدرولیک 1
لوله جداری 1
سیستم بالابر 1
رشته حفاری 1
مخزن 1394
تجهیزات و مفاهیم کلی 1
کنترل چاه 2
هیدرولیک 1
لوله جداری 1
سیستم بالابر 1
رشته حفاری 1

مشخصاً تنوع سرفصل های مورد سوال در سال های اخیر روند افزایشی داشته و بنابراین داوطلبان این گرایش ها باید طیف گسترده تری از مطالب حفاری را مطالعه کنند که این امر در کنار افزایش محسوس سرفصل های مورد سوال در درس بهره برداری در سال های اخیر می تواند موجب نگرانی داوطلبان اکتشاف و مخزن در باکس حفاری بهره برداری باشد. اما باید توجه داشت که سطح سوالات حفاری نسبت به بهره برداری آسان تر بوده و شانس جواب دادن به آن ها به مراتب بالاتر است.